Krstarenje magazin

Građevine koje su obeležile zlatno doba Atine

Klasično, ili zlatno doba Grčke je trajalo u periodu od 500. do 300. godine pre nove ere, i upamćeno je kao doba filozofije, umetnosti i arhitekture, koje je Grčkoj, ali i celom svetu dalo najlepše spomenike na kojma se utemeljila moderna civilizacija i njeno društvo.

Dva najsnažnija naroda u to vreme, Spartanci i Atinjani, bili su rivali čija je želja za vlašću dovela do decenijama dugog, Peloponeskog rata, nakon kojeg su za njima ostali samo tragovi, nekada, najbogatijih društava, oličeni u vanvremenskoj književnosti i afhitekturi koja i danas mami posetioce.

Hramovi Grčke iz zlatnog doba - Raskošni Partenon

Na brdu Akropolj Atina čuva neke od najlepših oblika grčke arhitekture. U doba Mikene, Akropolj je bio utvrđeni grad, da bi kasnije na njemu bio izgrađen i najlepši grčki hram. Neki od hramova na Akropolju datiraju iz 5. veka p. n. e, a najočuvaniji su Partenon - hram boginje Atene, Erehteon - Posejdonov hram, hram Atine Nike i svečani, monumentalni ulaz u Akropolj koji se naziva Propileji.

Partenon je delo arhitekti Iktinosa i Kalikratesa, i predstavlja najveći i najraskošniji dorski hram na području današnje Grčke. Izgrađen je po uzoru na Mikenske megarone - pravougaone hramove sa 25 stubova kraj čijih se podnožja uzdižu stepenice. 

Naos ili svetilište je glavni, centralni prostor hrama u kom je sačuvana bronzana statua Atene Partenos - zaštitnice grada. Partenon, ili hram boginje device, uokviren je kamenim zidovima, a popločan je crepom od opeke, kakvu i danas poznajemo i koristimo.

U blizini hrama nalazi se oltar Afrodite Pandeme, od kojeg je danas sačuvan samo deo. Suprotno njemu, nalazi se pravougaoni oltar, poznat pod imenom „oltar Agripa“, pošto se na tom mestu čuvao dar Pireja i Atine, rimskom vojskovođi Marku Vipsaniju Agripi.

Erehteon - najpoznatiji jonski hram

Najpoznatiji jonski hram asimetrične osnove, posvećen boginji Ateni i bogu Posejdonu Erehteusu, poznat je po tome što umesto stubova, krov hrama drže Karijatide - ljudske (ženske) figure koje su rado korišćene kao zamena za stubove u Grčkoj i na istoku.

Sa jednom nogom blago isturenom napred i blago savijenom u kolenu, devojke odaju utisak hodanja u svečanoj povorci. Tri leve karijatide imaju savijenu desnu nogu, a tri desne levu, tako da grupa od šest karijatida djeluje živahno, razbijajući monotoniju.

Posejdonov hram duž južnog zida ima temelje "Starog hrama", iz 6. veka p.n.e, u dorskom stilu posvećen Ateni Polijas, a koji su uništili Persijanci 480. godine p.n.e.

Hram Erehtepn u Grčkoj

Tolosi -  najpoznatiji hramovi Grčke su u Delfima

U periodu pozne klasike, u periodu 4. veka p.n.e. Grci su stvorili korintski stil, kojim su oblikovani novi hramovi, nazivani Tolosi. Svetilište (naos) ovih hramova ima kružnu osnovu, podbočenu sa 10, vrlo ukrašenih, korintskih stubova, dok je ostatak hrama opšiven već poznatim, dorskim stubovima. 

Najpoznatiji tolosi su oni u Delfima, mestu koje su Heleni smatrali centrom sveta, i koje je važilo za najslavnije proročište.

Pozorišno zlatno doba Atine - Epidaurus

Kada je u pitanju Atina Akropolj je tokom helenskog perioda bio poznat i kao grad koji se snažno razvijao i urbanizovao. Oko gradskih trgova izdrađene su i gradske dvorane - stoje, a već tako rano utvrđen je i oblik pozorišta. Zlatno doba Grčke odlično oslikava i  najbolje očuvani antički teatar je pozorište u Epiadurusu.

Pozorište, osim kulturnog, ima i arhitektonski značaj, zbog dovitljivog korišćenja padina brda za polukružno, stepeničasto gledalište. Ispod njega je scena, koja je i danas bez uzidnutog postolja uzdignuto postolje, akustički izvanredna.

Grčki hram Atine Nike - boginje pobede

Mali ali elegantni grčki hram na jugoistočnom delu Akropolja, nastao je još 1400. godine p.n.e. u periodu mikenske civilizacije i bio je posvećen boginji pobede, Niki. Oko 565. godine p.n.e, u Periklovo doba, Atinjani su na tom mestu rekonstruisali Nikino svetilište koje je uništeno tokom persijske invazije 480. godine pne.

Na frizu od mermera, u gornjem delu hrama, predstavljena je grčka pobeda nad Persijancima u bici na Plateji, 479. godine p.n.e. Iako stilski oličava zlatno doba Atine i klasične arhitekture, u hramu se nalaze dva otvora sa temeljima iz mikenskog doba, na kojima hram leži, a koji su namerno ostavljeni u čast predaka iz bronzanog doba.

Kada je u pitanju Atina Akropolj danas predstavlja kompleks u kome su pobrojana remek dela antike, čije zadivljujuće zidine i stilovi nikada nisu ostavile ravnodušnim nijednog posetioca. Vreme je da se i vi zaputite ka jednom takvom mestu koje glasno govori o različitim epohama ljudske civilizacije, a najbolji način da steknete pravi utisak antičkih vremena je dolaskom sa mora, kakav vam samo mi umemo upriličiti.

Prijavite se na Supernova e-mail obaveštenja